Ege Bölgesi’nin tarihi zenginliği, doğal güzelliği ve kültürel çeşitliliği ile her dönem insanların ilgisini çekmeyi başarıyor. En küçük yerleşim yerinden en büyüğüne kadar insanı kendine çeken yeni şeyler bulunabiliyor.

İnsan nasıl bir hayat yaşarsa yaşasın, ne iş yaparsa yapsın çocukluğunun etkisinden kurtulamıyor. Değişen dünya, gelişen teknoloji ve gündelik hayatın yoğunluğu bu gerçeği değiştirmiyor. Tıpkı Yunan filozofu Epictetus’un dediği gibi, “Bir insanın anavatanı çocukluğudur.” Beğensek de beğenmesek de hepimiz bu anavatana sımsıkı bağlı durumdayız.

Ya da yazar ve şair Murathan Mungan’ın deyimiyle “Çocukluğunu hatırlamak insanları yumuşatır” Doğumdan ölüme çok uzun bir yolcuktu yaşam. Ne zaman ağlayacağımız, ne zaman güleceğimiz belli değil. Bu, hep böyle idi. Üzüntümüzü de sevincimizi de dilediğimiz gibi yaşayamıyor, hayatın çetin zorlukları bizi başka koşullara zorluyordu. Hangimiz yaşamadık bu duyguları.

Nazmiye-Ayhan Çetin çifti de çocukluklarını yaşadıkları köylerinin zaman içindeki değişimlerden etkilenerek kaybolup gitmemesi için kurdukları müzede Anadolu’daki köy yaşamını gelecek kuşaklara aktarma yolunu seçtiler. “Hatırlamaksa yaşamaktır, uzun uzun yaşatmak…” sözüne uygun olarak onlarda içinde yaşadıkları köyü hatırladıkça, onu uzun uzun yaşatmayı tercih etmişler. Herkes çocukluğunu başka türlü hatırlar. Çetin çifti de böyle hatırlıyor ve hatırladıklarını bize Çetin Maket Köy müze yoluyla aktarmak istemişler. Ayhan-Nazmiye Çetin çifti Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu mezunudurlar. Ayhan Bey maketleri yaparken, eşi Nazmiye Hanım’da maketlerin giydirilmesini yapmaktadır.

Çetin Maket Köy, İzmir’in Selçuk ilçesi Pamucak–Seferihisar–Kuşadası kavşağına çok yakın bir alanda yer alıyor. Yolunuz İzmir’e veya Aydın’a düştüğünde, uğramanız gereken kültürel, sosyal ve turistik alanlardan biridir.

Çetin çifti, 1950’li yıllarda yaşadıkları Konya’nın Akviran Köyü’nü, köyün bütün adetlerini yaptıkları heykelcik ve maketlerle anlatıyorlar. Akviran Köyü, geçmişten günümüze geçirdiği değişim sonucu, günümüzde Konya’nın Akören ilçesi olarak varlığını sürdürmektedir.

Daha Fazla Okuyun: Ege’nin Uysal Kızı – Urla

Çetin Maket Köy’ü 5 dekarlık bir alan üzerinde yer alıyor. Köy iki bölümden oluşuyor. Bahçeden içeriye girdiğinizde kendinizi gerçek bir köy ortamında buluyorsunuz. Yan yana sıralanmış dükkanlarda bakkal, berber, nalbant, kalaycı, yün eğiren, kilim dokuyan kadınlar… Gerçek boyutlarındaki maketler, hareketli ve sesli bir sistem uygulanarak misafirlere geçmişi birebir yaşatarak, insana gerçekmiş hissini veriyor.

İkinci bölümü oluşturan iç kısımda ise kısa bir şaşkınlık geçiriyor insan. Herhangi bir köyün sosyal yaşamında olan her şey ama her şey anlatılıyor. Kız isteme, nişan, düğün, kız kaçırma, asker uğurlama, sünnet, şişe vurma, ayı oynatma, çocukların telden araba ve oyuncak yapma, kadınların kış hazırlıkları, tarla sürme, ekin ekme, bağda bahçede çalışma, avcılık koyun gütme, koyun kırkma, koyun sağma, halı ve kilim dokuma, çerçiden (*) alışveriş, cami, çeşmeden eve su taşıma, çeşmeye giden kızların yolunu bekleyen gençler gibi ritüeller en ince detayına kadar anlatılıyor. Ayrıca Nasrettin Hoca fıkralarını ve taş devrini anlatan iki küçük bölümde bulunuyor. Bu bölümdeki eserler 300 metrekarelik bir alanı kaplıyor. İkinci kısma giriş kişi başı 7 lira. Bu kısımda fotoğraf çekmek yasak olmasına rağmen birkaç kare çekmemize ses çıkarmadı Ayhan Çetin.

Daha Fazla Okuyun: Türkiye’nin İlk Slow Food Köyü – Germiyan

Yine Çetin Maket Köy’ün bahçesinde ziyaretçilerin dinlenmeleri için bir kafe bulunuyor.

Köyü oluşturan Çetin çifti, 1980’den beri yaptıkları çalışmaları 2000 yılından beri Çetin Maket Köy adıyla sergilemeye devam ediyorlar.

Köyün kurucularından olan Ayhan Çetin, köye gelenlerle birebir ilgilenmekte ve çalışmaları hakkında ayrıntılı bilgiler veriyor.

Yolunuz Efes’e, Meryem Ana’ya, Şirince’ye veya Kuşadası’na düşerse ailece hoş vakit geçirebileceğiniz, çoluk çocuk herkesin görmesi gereken bir müzedir. Belli bir yaşın üstündekiler çocukluklarına geri dönüp hüzünlenirken/keyiflenirken, çocuklarınızda eğlenirken, sizin yaşamınıza kısada olsa misafir olmuş olurlar. Köy bu anlamıyla ilgi çekici bir yer. Çetin Maket Köy’ü bir de bu gözle görün.

Geçmiş zamana rengi verenin yaşanmışlıklar oluğunu unutmadan tabi ki.

(*) Çerçi; sırtında, el ya da bir hayvana yüklediği ufak tefek tuhafiye eşyasını köy köy, mahalle mahalle veya pazar pazar dolaşarak satan kimseye denir. Müşterileri genelde kadın ve çocuklardır. Çerçilikle uğraşanlar çoğunlukla erkektir. Para olmadığı için alışverişler buğday, yün, yumurta vb. ile takas edilerek yapılırdı.

Değerlendirme
Çetin Maket Köy: Selçuk, İzmir
11.12.1963 Küçük Yapalak Köyü Elbistan, Kahramanmaraş’ta dünyaya geldi. İlkokulu Eskişehir, Ortaokulu Adana, Liseyi İstanbul’da bitirdi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bölümüne 1982 yılında girdi ve 1986 yılında bitirdi. 1988 yılında Sivas ve Patnos’da (Ağrı) askerlik görevini kısa dönem olarak yaptı. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyoloji Bölümlerinde Yüksek Lisans Bölümlerine devam etti. Ocak 1989 yılında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nda (Şimdiki adı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı) Sosyal Hizmet Uzmanı olarak Sivas, Gaziantep, Ankara, Batman, Kilis ve Aydın’da çalıştı. Gaziantep Çocuk Yuvası ve Gaziantep Yetiştirme Yurdu’nda Müdür olarak görev yaptı. Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (daha sonra SES ile birleşti.) kurucularındandır. Haziran 2014 ve Mayıs 2015 tarihleri arasında Aydın Efeler Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü olarak görev yaptı ve Mart 2016 tarihinde emekli oldu. Şiirleri Fransız Postası, Alleben, Sanat ve Hayat, Bizim Dergi, Sosyal Hizmet, Sosyal Hizmet Sen. ve Gerçek Sanat gibi yurt içi-yurt dışında ve “yersiz yurtsuz” ve “süje” İnternet dijital dergilerinde yayımlandı. Evli. 1 kız ve 1 erkek ikiz çocukları bulunmakta. Bugüne kadar; 23 ülke, 72 şehir dolaştı. Ülkemizde ise 81 ilin 70’ine gitti. Aydın Denge Gazetesi’nde gezi yazıları yayımlandı. Halen Gaziantep Sabah Gazetesi’nde haftada iki gün ve www.hadigez.com İnternet sitesinde gezi yazıları yayımlanmaktadır. Veli Yalçın’ın yayımlanmış kitapları: * Kuşlar Su İçti Dilinden (Şiir, Favori Yayınları 2017) * Gezdim Gördüm Yazdım (Gezi Notları, Favori Yayınları 2018)

Düşüncelerinizi yazın, merak ettiklerinizi sorun...

Yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya giriniz.